Współpraca

Podróż po siedemdziesięciu latach na daleką Syberię w poszukiwaniu grobu Babci

W 77. rocznicę pierwszej deportacji Polaków na Syberię uczniowie naszej Szkoły uczestniczyli w niecodziennym spotkaniu z Dagmarą Dworak, reżyserką filmu „Kromka chleba” i książki pod takim samym tytułem, zawierającej wspomnienia jej ojca i cioci, zesłanych jako dzieci do dalekiej Gramatuchy na Syberii. 10 lutego 1940 roku z Hajnówki i okolic Sowieci wywieźli ponad sto rodzin polskich. Był wtedy trzaskający mróz- blisko 30 stopni. Rodziny zostały zapakowane do bydlęcych wagonów i wysłane w głęboką tajgę. Ojciec pani Dagmary miał wtedy 3 lata. Wrócił do Polski dopiero po sześciu latach. Jego matka – Sylwestra- zmarła w 1941 roku. Pochowano ja na cmentarzu Polaków w Gramatusze.
W siedemdziesiątą rocznicę śmierci matki, w 2011 roku, Bogusław Żukowski wraz z córką Dagmarą odbywa podróż po Syberii, kierując się do miejsc zesłania – odwiedza Udarnoje, Buzułuk, Soroczyńsk, Graznuchę. Pragnie odnaleźć Gramatuchę i zapalić znicz na grobie Matki i Babci. Bohaterowie muszą zmierzyć się z problemem- wioska po wyjeździe Polaków przestaje istnieć na początku lat pięćdziesiątych. Wyprawa w 2011 roku w pewnym sensie kończy się niepowodzeniem – odnalezienie Gramatuchy ukrytej w głębi Tajgi przekracza ich możliwości. Dopiero rok później Dagmara odnajduje zaginioną wieś i stawia symboliczny krzyż z imieniem i nazwiskiem Babci w miejscu, gdzie przypuszczalnie znajdował się cmentarz.
Prezentowany film stał się dla uczniów III LO niezwykłym dokumentem, przybliżającym historię zsyłek Polaków z Podlasia a także emocjonalnym świadectwem historii rodziny, która zmagała się z piekłem deportacji. Dialog bohaterów filmu miał szczególny charakter. Bogusław i jego siostra Danuta, zesłani na Syberię jako dzieci, opowiedzieli o zsyłce z perspektywy małego dziecka, które musi się zmierzyć z brutalnością świata stworzonego przez system totalitarny, ale też dostrzega wokół ludzką życzliwość, która pomagała przetrwać najtrudniejsze chwile zesłania.
Promocja filmu Dagmary Dworak została zorganizowana przy współpracy z Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku, 10 lutego 2017 roku.
Anna Kietlińska

fot. Katarzyna Maciejuk

Log in